Kurban olsunlar böyle bayrama

Bir kesimin dini vecibesi, bir kesimin cumartesi pazarla birleştirilip güney sahillerine kaçma sebebi. Çocuklar için harçlık toplama, basın için “ortalık kan gölüne döndü bu ne vahşet” haberleri…

Özünde kurban kesme bu topraklar ve yakınlarında doğmuş bir olay. Milattan önce 2000 yılında Doğumuzda tüm dinlerin doğumuna şahitlik etmiş topraklarda, batımızda yunan adalarında düzenli olarak uygulanan bir şey.

Yahudi öğretilerinde Korban adıyla anılan, ama hemen her kaynakta aman bunu İslam’daki Kurban bayramıyla karıştırmayın dedikleri aktivite, daha da öncesinde Hindu sınırlarında vejeteryan olmalarına rağmen keçi ve tavuk keserek gerçekleştiriliyordu.

Hristiyanlıkta Yeni Ahit’te İsa’nın ailesinin güvercin kurban ettiği, hatta bu işlemin havarilerden Paul tarafından da devam ettirildiği anlatılır. Yine Hristiyanlıkta Mormonların kurban gelenekleri olduğu bilinmektedir.

Müslümanlıkta işler biraz daha kurumsal olarak yapılmaktadır: Istılahta, yani bir İslam dini terimi olarak Kurban, Allah’a yaklaşmak ve Allah rızasına ermek niyetiyle kesilen, kurban edilen, hayvan demektir. Kur’an’da geçen İbrahim peygamber ve oğlu İsmail ile ilgili kıssadan yola çıkarak, kurban kavramı, çok daha genel bir adanmışlığı, Allah için bireyin her şeyini feda edebilecek olmasını, Allah’a teslimiyeti ve ona karşı şükür içinde olmayı ifade etmektedir. Kur’an ‘da Hac Suresinde geçen şu ayet, kurbanın islam inancındaki yerini özetler: “Onların etleri ve kanları asla Allah’a ulaşmaz. Allah’a ulaşacak olan ancak, sizin O’nun için yaptığınız, gösterişten uzak amel ve ibadettir.”

Tevrat’a göre İbrahim’in Eşi Sara’dan bir çocuğu olmuyordu ve İbrahim Sara’dan bir çocuğu olması durumunda bunu Allah’a Kurban olarak adadı.” İshak’ı, sevdiğin biricik oğlunu al, Moriya bölgesine git” dedi, “Orada sana göstereceğim bir dağda oğlunu yakmalık sunu olarak sun.” İbrahim, “Oğlum, yakmalık sunu için kuzuyu Tanrı kendisi sağlayacak” dedi. İkisi birlikte yürümeye devam ettiler. Tanrı’nın kendisine belirttiği yere varınca İbrahim bir sunak yaptı, üzerine odun dizdi. Oğlu İshak’ı bağlayıp sunaktaki odunların üzerine yatırdı. Onu boğazlamak için uzanıp bıçağı aldı.Ama RAB’bin meleği göklerden, “İbrahim, İbrahim!” diye seslendi. İbrahim, “İşte buradayım!” diye karşılık verdi. Melek, “Çocuğa dokunma” dedi, “Ona hiçbir şey yapma. Şimdi Tanrı’dan korktuğunu anladım, biricik oğlunu benden esirgemedin.” İbrahim çevresine bakınca, boynuzları sık çalılara takılmış bir koç gördü. Gidip koçu getirdi. Oğlunun yerine onu yakmalık sunu olarak sundu.”

Kur’an metinlerinde bahsi geçen çocuğun “yumuşak huylu bir erkek çocuk” olmasından bahsedilip ismini belirtilmemiştir (Sâffât Sûresi: 101). Fakat genelde İsmail olarak tefsir edilir ve müslümanlar çocuğun İsmail olduğuna inanırlar.

Diğer İslami kaynaklara göre, İbrahim Peygamberin eşinin kısır olması nedeni ile bir çocuğu olmayınca (bazı rivayetlere göre 125 yıl) Allah’a yalvarır, dua eder. Kendisinin ve eşinin yaşlı olduğu bir zamanda mucizevi bir şekilde oğlu olur. Çocuk biraz büyüdüğünde, İbrahim peygamber rüyasında onu kurban etmesi gerektiğini görür. Oğluna “Yavrum, ben rüyamda seni boğazladığımı gördüm. Düşün bakalım, ne dersin?” dedi. O da, “Babacığım, emrolunduğun şeyi yap. İnşaallah beni sabredenlerden bulacaksın” der. Peygamberlerin rüyaları normal insanların rüyalarından farklı olduğundan bu bir emir olarak kabul edilmiş ve İbrahim peygamber oğlunu kurban etmeye götürmüştür. Ancak Allah’ın emriyle bıçak çocuğu kesmez. Bu esnada Cebrail kucağında bir koç ile gelir. Bu imtihan başarı ile geçildikten sonra tüm İbrahimi dinlerde Zilhicce ayının 10. günü aynı şekilde kurban kesilerek kutlanan bayram olmuştur. İslam peygamberi , Hac gibi terkedilen İbrahim’ geleneği, tekrar hayata geçirmiştir.

Dememiz o ki… Neyi niye yaptığımızı, geçmişimizi ve sebeplerimizi bilmemiz gereken birkaç gün. Deniz kenarında ya da dağda kayaktaysak bile bunları bilmekte fayda var.

İlgili yazılar:

1. Alpay kilisenin Mariası’nı nasıl oynattı? Pop tarihimiz entelektüel tarihimizle aynı hizada gitmiyor. Eskiden dinlediğimiz şarkları...

Shortlink:

Posted by admin on 30/11/2009. Filed under Düşünü.Yorum. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry